W Unii Europejskiej każdy może swobodnie podróżować, studiować, mieszkać i pracować. Jednak każde państwo ma swoje prawo i często krajowe przepisy znacznie różnią się od tych stanowionych u sąsiada. Prawo do swobodnego przemieszczania się w obrębie Unii nie miałoby w praktyce żadnego znaczenia, gdyby nie towarzyszyły by mu dodatkowe gwarancje w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Gwarancje te stwarza właśnie koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego.
Z dniem 1 maja 2010 r. zmieniły się przepisy w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego na wypadek bezrobocia w UE.
Dotychczas obowiązujące akty prawa europejskiego:
- Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie;
- Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71
zostały zastąpione przez nowe przepisy:
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego;
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 988/2009 z dnia 16 września 2009 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz określające treść załączników;
Najważniejsze zmiany w przepisach dot. koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego:
- Wprowadzenie transferów bezpośrednich (instytucja przyznająca świadczenie będzie przekazywać zasiłek na konto bezrobotnego). Prawo do transferu może być przyznane na okres do 3 miesięcy (na wniosek bezrobotnego instytucja właściwa może wydłużyć ten okres maksymalnie o kolejne 3 miesiące).
- Uwzględniania samozatrudnienia do okresów zaliczanych przy przyznawaniu świadczeń dla bezrobotnych.
- Wprowadzenie nowych formularzy:
• U1 – odpowiednik E301,
• U2 – odpowiednik E303/1,
• U3 – informacja dla bezrobotnego, że WUP poinformował instytucję właściwą o okolicznościach mających wpływ na świadczenie (np. podjęcie zatrudnienia).
UWAGA:
Powyższe zmiany dotyczą krajów UE. W przypadku pozostałych krajów EOG (Norwegia, Islandia, Lichtenstein) oraz Szwajcarii nadal obowiązywać będą dotychczasowe przepisy.
Wykaz instytucji właściwych do wydawania formularzy E301/dokumentów U1 oraz druki dotyczące przyznania prawa z tytułu bezrobocia dla osób powracających po pracy z zagranicy (UE/EOG), znajduje się „ Tutaj”.
Zmiany w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego MPiPS: